bullet  آنا صحيفه
 
 
   
 Ù…قاله : يازينين آدي: تورك گنجلي نظامي  یازان:  Ø¹Ù„ÙŠ. ب .تورك

ادبيات ساحه سينين ان گوزده اولان شاعير لريندن بيريسي سايلان گنجلي نظامي آذربايجان و ايران اولكسينده اوز ياراديجيقيلا شعر ساحسينده ديرلي بير ايز گويوبدور كي اوندان سونراكي شاعيرلر اوني بير اوستاد كيمي گوروب اونون ياراديقي شعرلر و منظوملرنين تايين و نظيرلريني سويليبلر.بو شاعيرين نقدر گوجلي و باشاريلي اولدوقي هر كسه آيدين و بليدير اونون ياراديجيليق و باخيش آچيقليقنين گئنيشليقي اوقدر دير كي بو گونجان كيمسه اوناتاي بديعي و دوغال سوزجوكلرله شعر وسوزلي اوخويانلارينا داستانلاري جانلانديرابيلمميش.
بيلديگميز بودوركي گنجلي نظامي غزنويلر و سلجوقيلر دوورونده هندوستاندان آناتوليه قدر دانيشيق ديلي توركجه ؛ دولتي و رسمي ديل فارسجايميش .بو ديل سلجوقيلر طرفيندن ديوان و يازي ديلي قبول اولدوقوندان بير اشرافيت و بويوكلوقي گورسدن ديل سايلديقينا گوره سلجوقلارين باشقا حكومدارلار و اميرلرنين طرفيندنده يازيلار و كيتابلار ديلي اولدي.بو آرادا شيروانشاهلار حكومتنين ساحسينده ياشايان نظامي ؛شيروانشاهلارين عرب اولدوقلاري اوچون و اونلارين فارس ديلينده دانيشديقلارينا گوره مجبور اولور كي دئديگي شعرلر و يازيلاري فارسجا اولسون .خاطيرلاتماق گركير كي بو دونمده فارس يازي ديلي يايقين اولدوقلي حالده بئله خالق آراسيندا تورك ديلي دانيشيقدا ديدي بو آرادا توركجه يازيلار و كيتابلاردا يازيليردي كي اونلاردان "قوتادقوبيليك"كيتابيندان آدآپارماق اولار.
گنجلي نظامي بو توپراقلاردا ياشاييب بويا- باشاچاتديقينا گوره اوز آناديلينه يعني توركجه ديلييني بئجريقلي بير شكيلده اوز ياراديقي فارسجا شعرلرينده  تورك اولدوقوني عكس ائديب و تورك اولادلاريندان اولدوقوني ايثباتلاميش.آيدينجا بللي دير كي نظامنين آتاسي بير تورك و آناسي بير كورد قادنميش.بودا شاعيرين ايكي ديله بجريكلي بير شكيلده ياراديحيليقينا تاثير قويوب ايكي ديلده ان گوزل شعرلر يارادميش.اوزي آتا – آناسيني بوجور تعريف ائدير كي:
                     نظامي اكدش خلوت نشين است                كه نيمي سركه،نيميش انگبين است
شاعير بير چوخ يئرده تورك اولدقونا و تورك اولدقي اوچون فخر ائدرك گويوس قابارديب ،شعر ديليله تورك اولدوقوني گورسديب:
                   پدر بر پدر مر مرا ترك بود                     كه هر يك به نيرو يكي گرگ بود
شاعيرين آروادي و حيات يولداشيدا "آفاق خانيم "بير تورك كنيزي دي كي شيروانشاهلار اونا باغيشلاميشدير(بيلديگميزه گوره نظامنين اوچ قاديني اولموش ،اما ان سئوديگي آفاق اولموشدور كي اوندان بير محمد آدلي اوغلان اوشاقي ياديگار قالميش)نظامي اوز قادينين تعريفينده ده تورك دويغولاريلا گوزل بير شكيلده بوجور گوسدريب:
                 همايون پيكر نغز خردمند                        فرستاده به من داراي دربند
                 پرندش درع و ازدرع آهنينتر                   قباش از پيرهن تنگ آستينتر
                 سران را گوش بر مالش نهاده                  مرا درهمسري بالش نهاده
                چو تركان گشته سوي كوچ محتاج              به تركي داده رختم را به تاراج
                اگرشد تركمازخرگه نهاني                       خدايا ترك زادم را تو داني
نظامنين توركلره بسلديگي اونم و دير اوقدر يوكسگيدير كي بير چوخ يئرده توركلري و اوز آتا- بابالارنين گوزل بير شكيلده تعريف و تمجيد ائدميش و حتا بير يئرده حكومدارين تورك اولماقينا و اونلارين حكومدارليقلاريندان درس آلماقيني ايستميش:
               دولت تركان كه بلندي گرفت                   مملكت از داد پسندي گرفت
              چونكه تو بيداد گري پروري                    ترك نه اي ،هندي غارتگري
نظامي ياشايشي بويونجا تورك سئوگيسيله ياشاييب ،حتا او زمان كي ايستيردي "ليلي و مجنون "داستانيني يازا تورك ديلينده سويلمك ايستيردي ،نيسه كي شيروانشاهين امريله مجبور قالير كي فارسجا يازيسن ،حتا داستانين اولينده اوزي دئديگي فارس ديلينده يازيلماقي ايستنيلن زمان يازماق ايستمير اما اوغلونون اسراريله و اونون ايستگيني يئره سالماماقا گوره ليلي مجنونودا فارس ديلينده يازير:
              درحال رسيد قاصد ازراه                        آورد مثال حضرت شاه
              كاي محرم حلقه غلامي                          جادوي سخن جهان نظامي
              خواهم كه به ياد عشق مجنون                  راني سخني چو درمكنون
             چون ليلي بكر اگر تواني                         بكري دو – سه در سخن نشاني
             در زيور پارس و تازي                           اين تازه عروس را ترازي
             تركي صفتي وفاي مانيست                       تركانه سخن سزاي ما نيست
             چون حلقه شاه يافت گوشم                         ازدل به دماغ رفت گوشم
سون بيتيده گوروندوگي كيمي شاعيرين بو ديرلي اثري تورك يازاماديگي اوچون اوزگونلوقي آيدينجا گورنور.
               تركي ام را دراين جيش نخرند                 لارجرم دوغباي خوش نخورند
شاعيرين تورك ديليله تانيش اولدوقي و بو ديليله علاقه ساخلاييب اوني هر بير يئرده ايشلك حالده كولانماسي بونون گوسترگسيدير.شاعيرين بير چوخ شعرينده يوزلرجه تورك سوزجوگي گوزل بير شكيلده ايشلتديگي گورنور:خاتون،آقا ،قشلاق،ييلاق،قيزيل،آتابك،ايل،ياغي،اروغ،سنجر،تمغا،نوكر،اوشاق،يرغو،و....كيمي كلمه لريني اورنك وئرمك اولار.
نه يازيق كي بو آرادا بير سيرا تورك ديليه دوشمنچليقلاري اولان شخصيتلر بو شاعير آناديليني فارسجا اولدوقونا تاكيد ائدبلر و اونون بير تورك اولدوقوني اينكار ائدميشلر.حتا اوستاد "سعيد نفيسي"نظامنين فارسجا غزلريني و قصيدلريني كيتابني ترتيب ائديكدن سونرا اوندا كي مصير اولكسينده شاعيرين بير توركجه ديواني اولدوقنا داير خبر وئرلير دئير كي:"بوكيتابخانانين فهرستيندكي نظامنين تورك ديواني يازيلان كيتاب ،فهرست يازانين سهويدير چون او فهرست يازان توركجه و فارسجاني قارشديريب فارسجا ديواني تورك اولاراك قيده آلميش"!!!
تعسفلر بوندادير كي بو كيتاني تاپان كيشي محترم علي افندي حلمي داغيستانلي بيليم آداميدير كي اوزي فردوسونون شاهنامه سين توركجه يه كوچوري ائدميشدير.
اينديده بير چوخ ساوادسيز فارس شوونيستلر نظامنين تكجه بير بيتيني اورنك گوستريب شيروانشاهين نظاميه دئدگي سوزي نظامنين تورك اولماديقيني گوستريلر ،اوندان غافيل كي بو بويوك شاعير نه توركلرين و نه فارسلارين شاعيردي بلكه بو بويوك شاعير و عاليم بوتون دونيانين و عالمين بير فخري سايلير،بير شاعير كي گوزليكلري عكس ائديب و بوتون دونيايي باريشيقاو دوستلوق و محبته يونلتندي.
                                                                          يازان :علي. ب .تورك
Email : turkbaris2003@yahoo.com
2003/9/30

بو یازینین اوخونماق سایی:  971    

گجيل سايتي لينکي وئريلن سايت يا يازيلارين محتواسيندان سوروملو دئييل.

E-mail : webmaster@gajil.20m.com
Copyright © 2003-2004.