|
نظامي نين اوز دوغما تورك خالقينا موناسيبتي ،شاعيرين فارسي ديلينده شعر يازماقينا راغما هيچ بير زمان اونون تورك سايماق دوشونجه سين و توركلوك ويقاري و عظمتيني سارسماياراق هر بير زمان باغلي اولموشدور.شاهلارين و حكومدارلارين شوهرتلريني قوروماق آماجيله فرسجا اثرلر گوزلين بير حالده شاعير دوغما خاقلنين شيرين و گوزل ديليندن يارانيب و بير آن بئله اوز ديليندن آيري قالماميش. ائشيتديگي عاشيق و اوزان نغمه لر ،آتا- بابا سوزلري؛مثللر ؛ناغيلارو داستانلارلا دولي بير اورتامدا بويودوگوندن دولايي خوش دويغولاريني شعرلرينده ترنوم ائدرك دوغما ديليندن بير چوخ اورنكلر وئرميش.توركلوك اونون اثرلرينين روحوندا؛تفكرطرزينده و ايليشقي ساحلرينده ائشيتديگي تورك سوزلريندن و زنگين و چئشيتلي موضوعلارين قايناقلانديقي پارلاق بير شكيلده اوزونو گوسترمكددير. تورك ايده آلي اوززمانا قدر هيچ بير شاعيرده، نظامي كيمي منعاسين و عظمتلي سسيني گورسدمميشدير.اونون هر بير اثري تورك روحوو معنوياتيني سانكي گوزگو كيمي ،فارس ديلينده عكس اولموشدور.اگر چه نظامي داستانلاريندا و مثنويلرينده بير چوخ خالقين ياشايش و فولكلورطرزلريني گوسترگسي اولموشدور اما شاعيرين ائله بير پويئماسي يوخدور كي اورادا تورك قهرمانلارينله قارشيلاشماياق. هر بير اثرينده تورك خالقين و تورك اولوسون يئني بير قناعتله و تبليغ و آلقيشلاماقدان چكينمييب ،اوزخالقنين دوستون ودوشمنيني تانيتديرميشدير."تورك"سوزي نظامي شعرينده بير چوخ گوزل معنادا آنيليب كي بونلارين آراسيندان ايگيد،قهرمان،بيليجي،مودريك،خاقان؛باشچي و تاركان كيمي صيفتلردن آدوئرمك ا ولار. "توركلوك" ساغليق،گوزليك و دوغرولوق و باهاديرليق و قهرمانليق يوردو سايلير.نئجه اولابيلركي سويي تورك اولمايان تورك حاقيندا اوركدن سوزلوب اوركدن گلن شعرلري ياراديب دئسين؟توركون درين و زنگين اينجه لركلريله تانيش اولماياراق سوز آچماق مومكون گورونمور.؟ اسكندر نامه دكي اسكندرين توركلرين ايلقارسيزليقلاريني قينايان و سونردادان بو يانليشليقينا و سهويني آنلايان زماندا توركلرين ايلقارلاريني سايگي بسلييب اونجه دن قارقيشلايان اسكندر خطاسيني دوزلتمك اوچون اونلاري آلقيشلايير. نظامينين تورك قادينينا بسلديگي اونم "خسرو و شيرين "داستانيندا آيدينجا گورونمكددير.شيرين بير تورك قيزي و قاديني اودوقواوچون بير تورك گوزلي ساييليب و اوني گوزل و نجيب و محتشم گورونوملي بير ادبي آبيده كيمي گوسترمكددير.آنا ديلي اولمايان فارس ديلينده معجزه سيني گوسترمگه چاليشان ،"توركي ساياق"سوزلي اولان شاعيرآذربايجان و توركلرين زنگين اغيز ادبياتيندان اوزليكله آتا- باباسوزلريندن گوجلي بير شكيلده فارس ديلينه قازانديرميشدير. شيفاهي خلق ادبياتي و فولكلور نظامي نين پويئمالارنين ان سئويجي يونلريندن بيريسي سايليركي اونلاردان بير سيراسين اورنك اولاراك گوستريريك: ايت ده گئتدي،ايپ ده گئتدي : "رابعه با رابع آن هفت مرد گيسوي خودرا بنگر تا چه كرد" ياغيشدان گورتولدوق،دامجيه راست گلديك: كنون در خطرگاه جان آمديم زباران سوي ناودان آمديم" هئچ كيم آيرانينا تورش دئمز : "هركس دربهانه تيزهش است كس نگويد كه دوغ من ترش است" اسلانين ديشيسي اركيي اولماز: "بسا رعنا زنا كو شير مرد است بسا ديبا كه شيرين در نورداست" داما – داما گول اولار: "دريا كه چنين فراخ رويست پالايش قطره هاي جوي است" خروز اولماسا صبح آچيلماز؟: "گر گردن مرغ را شكستند آخر دم صبح را نبستند آختاران تاپار: "چنين زد مثل شاه گويندگان كه جويندگان يابندگان" نظاميني توركلري تعريف ائديب اونلاري سئوه- سئوه تمجيدي بير چوخ شعرينده گورنور: زهي تركي كه مير هفت خيل است زماهي تا بماه او را طفيل است باشقا بير شعريده: نه تركم كه من تازي ندانم شكن كاري طنازي ندانم و يا: بغمزه گرچه تركي دل ستانم ببوسه دل نوازي نيز دانم يادا: ترك خطائي شده يعني چو ماه زلف خطا بر زده زير كلاه به تركان نه قلم بي نسخ تاراج يكي ميمش كمر بخشد يكي تاج نظامينين توركيله ؛فارسلاري آيرت ائدمگي بير چوخ شعرينده اوز گوستريب .بير چوخ شاعير كيمي نظاميدا فارسلاري ؛"هندو"و "هندي"آدلانديراراق اونلاري توركلرله نقدر ياناشي و آيرتجي گورديگي آچيقجا گورنمكددير: غارتي از ترك نبردست كس رخت به هندو نسپردست كس آيري بيرشعريده: فرس مي خواست بر شيرين دواند بتركي غارت از تركي ستاند بير باشقا يئرده: جهانداران كه تركان عام دارند بخدمت هندوئي بر بام دارند من آن ترك سيه چشمم بر اين بام كه هندي سپيدت شد مرا نام و بير آيري شعرده دئميش: هنوزم هندوان آتش پرستند هنوزم چشم چون تركان مستند يادا: ماه عربي برخ نمودن ترك عجمي به دل ربودن و : تركتاز است نامت اي عجبت تركتازي مرا همين لقب است خيز تا ترك وار درتازيم هندوان را در آتش اندازيم شاعيرين تورك ديليله بير چوخ ياناشي اولدوقوندان بوتون يارتديقي شعرلدينده تورك ديلينين فولكلورو خلق يارادجيليقي گوزه چارپماقدادير.سازلي سوزلي آذربايجانين اسكي مدنيت اوجاقلارنين بيرينده يعني گنجه شهرينده بوياباشا چاتديقيندان اوتوري بوتون ياراديجليق آلانلاريندا اوز آنا ديلي و خلق ديليني سوزلرينده عكس ائدمگه چاليشميش و بو ايشي باشاريلي بير شكيلده و اوستادليقلا بير چوخ تورك آتا- بابا سوزوني فارس عالمينه قازانديرميش. نظامي نين "خمسه سي "سانكي تورك خالقينين و اولكلريني بديعي بير ائنسلكوپئدياسي دير كي شعر ديليله سويلنميش.بودا توركلرين يوكسك سئويده ذوق،ذكا،آنلايش وياراديجيقلاريندان دوغموشدورنيسه كي قاباقجاداندا دئديگيميز كيمي بير پارا متعصيب و آزدوشونجلي شووينيست فيكيرلي عاليملربو مودريك و اولوسال شاعيري تكجه فارسلارين شاعيري حسابلاماقداديرلار بوندان غافيل كي بو بويوك و اوندر شاعير نه توركلرين ونه فارسلارين شاعيردير بلكه بو تون دونيانين و ائورنسل بير شاعير اولدوقوندان بوتون اينسانلارين و بوتون دونيانينديروبشرييتين پارلاق الدوزلاريندن بيرسي سايلماقدادير. سونوندا بوتون تورك عالمينه بير سئوينديريجي خبر بودور كي يورولماز تدقيقاتچي وتورك بيليم اوستادلارميزدان آقاي فيض الهي وحيد(اولدوز)طرفيندن ايللر بويي چاليشمالاري سايسينده سونوندا ميصر اولكسينده نظامينين تورك ديلينده اولان ديوان الده ائديلميش ؛اوماريق بو ياخينلاردا بوتون تورك عالمي و آذربايجان زياليلاري بو اونملي و ديرلي يازيني گون ايشيقينا چيخديقيندان دولايي گوزلري آيدينلانسين. يازان:علي .ب.تورك E-mail:turkbaris2003@yahoo.com 2003.10.17 بو یازینین اوخونماق سایی: 957
|